Meer dan een sport­supplement: de rol van creatine in hersenenergie

Hoewel creatine vooral bekend staat als een supplement voor spierprestaties, speelt het molecuul ook een belangrijke rol in de energiehuishouding van de hersenen. De hersenen gebruiken ongeveer 20% van de totale energie die het lichaam verbruikt, ondanks dat zij slechts een klein deel van het lichaamsgewicht vormen. Een stabiele energievoorziening is daarom essentieel voor optimale cognitieve functies.

Net als in spiercellen functioneert in hersencellen het creatine-fosfocreatinesysteem als een energiebuffer. Fosfocreatine kan snel ATP regenereren wanneer neuronen plotseling extra energie nodig hebben, bijvoorbeeld tijdens intensieve cognitieve activiteit. Hierdoor kan creatine bijdragen aan het stabiliseren van de energievoorziening in hersencellen.

Verschillende studies hebben onderzocht of creatinesuppletie ook invloed kan hebben op cognitieve prestaties. In een gerandomiseerde studie van Rae et al. (2003) kregen gezonde volwassenen gedurende zes weken creatine of een placebo. De onderzoekers observeerden significante verbeteringen in werkgeheugen en prestaties bij complexe cognitieve taken in de creatinegroep.

Daarnaast suggereert een systematische review van Avgerinos et al. (2018) dat creatine mogelijk gunstige effecten kan hebben op cognitieve functies zoals geheugen en mentale prestaties, met name in situaties waarin de energiebehoefte van de hersenen verhoogd is, bijvoorbeeld bij slaaptekort of mentale vermoeidheid.

Naast deze effecten op cognitieve prestaties wordt creatine ook onderzocht vanwege mogelijke neuroprotectieve eigenschappen. Experimenteel onderzoek suggereert dat creatine mitochondriale functies kan ondersteunen en hersencellen kan beschermen tegen energie-uitputting en oxidatieve stress.

Hoewel het onderzoek op dit gebied nog in ontwikkeling is, wijzen de huidige bevindingen erop dat creatine mogelijk niet alleen relevant is voor spieren, maar ook voor de energiehuishouding van de hersenen.

Wilt u meer lezen over de mechanismes van creatine en verdere wetenschappelijke verdieping. Lees dan hier verder.

Bronnen:

Rae C et al., Proceedings of the Royal Society B, 2003. https://doi.org/10.1098/rspb.2003.2492

Avgerinos KI et al., Experimental Gerontology, 2018. https://doi.org/10.1016/j.exger.2018.07.013